Jak przyciągnąć nietoperze do ogrodu? 5 sposobów na naturalną walkę z komarami

Letnie wieczory w ogrodzie mają swoje uroki, ale trudno w pełni się nimi cieszyć, gdy w powietrzu pojawiają się komary. Zanim jednak sięgniemy po chemiczne środki owadobójcze, warto zaprosić do ogrodu naturalnych sprzymierzeńców. Jednymi z nich są nietoperze, które właśnie po zmroku rozpoczynają aktywność i wyruszają na polowanie. Wszystkie gatunki nietoperzy występujące w Polsce są owadożerne. W ich diecie znajdują się m.in. komary, ćmy i inne nocne owady. Odpowiednio zaaranżowany ogród może zapewnić im zarówno dobre miejsce żerowania, jak i bezpieczne schronienie.

Nietoperze od lat budzą skrajne emocje. W kulturze popularnej częściej kojarzą się z wampirami niż z pożytecznymi mieszkańcami ogrodów. Tymczasem są ważnym elementem lokalnych ekosystemów i mogą pomagać w naturalnym ograniczaniu liczby owadów.

Wszystkie gatunki nietoperzy występujące w Polsce objęte są ochroną. Warto więc nie tylko unikać ich płoszenia, ale również tworzyć warunki sprzyjające ich obecności.

Nietoperze mogą być przy tym uzupełnieniem dla ptaków owadożernych. Podczas gdy wiele ptaków jest aktywnych przede wszystkim w ciągu dnia, nietoperze rozpoczynają polowanie po zmroku. Dzięki temu ogród przyjazny dzikiej przyrodzie może zapewniać pożywienie różnym gatunkom o różnych porach doby.

 

 

Zamiast walki z komarami – ogród w naturalnej równowadze

Obecność nietoperzy nie sprawi oczywiście, że komary całkowicie znikną z ogrodu. Warto jednak traktować je jako jeden z elementów naturalnego systemu ograniczania liczby owadów.

„W dobrze funkcjonującym ogrodzie nie chodzi o eliminowanie kolejnych gatunków, ale o tworzenie warunków do zachowania naturalnej równowagi. Za dnia owady są pokarmem dla wielu dzikich ptaków, po zmroku zaczynają żerować nietoperze. Jeśli zamiast sterylnego, intensywnie oświetlonego ogrodu stworzymy bardziej zróżnicowaną przestrzeń, możemy jednocześnie pomagać wielu grupom zwierząt. To także świetna okazja do obserwowania przyrody, która często zaczyna najciekawsze życie właśnie wtedy, kiedy my kończymy dzień” – mówi Wojciech Schwartz, właściciel marki Turdus, polskiego producenta pokarmu dla dziko żyjących ptaków i małych zwierząt.

Jak zwiększyć szanse, na obecność nietoperzy w naszym ogrodzie?

1. Zamontuj schron dla nietoperzy

Nietoperze nie budują gniazd. W ciągu dnia szukają bezpiecznych kryjówek, takich jak dziuple, szczeliny, poddasza czy specjalnie przygotowane schrony. Jeśli w okolicy brakuje naturalnych miejsc odpoczynku, można pomóc im, montując odpowiednią skrzynkę.

Schron dla nietoperzy różni się od typowej budki lęgowej dla ptaków. Ma przede wszystkim szczelinową konstrukcję dostosowaną do sposobu, w jaki zwierzęta odpoczywają.

Skrzynkę można zamontować na drzewie na wysokości co najmniej około 3 metrów nad ziemią. Ważne jest również zapewnienie nietoperzom swobodnego dolotu – wejścia do schronu nie powinny zasłaniać gałęzie ani inne przeszkody.

Jeżeli schron wykonujemy samodzielnie, należy wykorzystać suche, nieimpregnowane chemicznie drewno. Wewnętrzna powierzchnia powinna być odpowiednio szorstka, aby zwierzęta mogły bez problemu się po niej przemieszczać.

Nie należy się jednak zniechęcać, jeśli schron przez długi czas pozostanie pusty. Nietoperze mogą potrzebować sporo czasu, aby znaleźć nową kryjówkę i ją zaakceptować.

2. Ogranicz sztuczne światło

Dla nocnych zwierząt ogród pełen intensywnych lamp nie jest przyjaznym miejscem. Nadmierne sztuczne oświetlenie może wpływać na aktywność nietoperzy oraz nocnych owadów, które są ich pokarmem.

Jeśli chcemy stworzyć ogród przyjazny nietoperzom, warto ograniczyć oświetlenie do miejsc, w których rzeczywiście jest potrzebne. Dobrym rozwiązaniem może być stosowanie czujników ruchu zamiast lamp świecących przez całą noc.

Warto również pozostawić w ogrodzie ciemniejsze fragmenty i nie kierować światła bezpośrednio na schrony dla nietoperzy ani potencjalne trasy ich przelotu.

3. Pozwól ogrodowi być trochę bardziej dzikim

Idealnie przystrzyżony trawnik, brak wysokiej roślinności i regularnie porządkowany każdy zakątek mogą wyglądać efektownie, ale taki ogród oferuje dzikim zwierzętom znacznie mniej możliwości zdobywania pokarmu i schronienia.

Nie oznacza to jednak, że trzeba całkowicie rezygnować z zadbanej przestrzeni. Wystarczy pozostawić fragment ogrodu mniej intensywnie pielęgnowany, posadzić drzewa i krzewy oraz ograniczyć stosowanie środków owadobójczych.

„Ogród przyjazny przyrodzie wcale nie musi być zaniedbany. Czasami wystarczy pozostawić jeden bardziej naturalny zakątek, posadzić krzewy, zapewnić ptakom dostęp do wody, a nietoperzom spokojne miejsce do schronienia. Właśnie takie drobne decyzje sprawiają, że ogród staje się miejscem, w którym można obserwować znacznie więcej gatunków zwierząt. Zaczynamy od sikory przy poidle, a wieczorem możemy zobaczyć nad ogrodem nietoperza – i nagle okazuje się, że birdwatching czy obserwacja dzikiej przyrody nie wymagają wyprawy do rezerwatu” – podkreśla Wojciech Schwartz.

4. Zadbaj o wodę i różnorodną roślinność

Nietoperzom potrzebne jest nie tylko miejsce do odpoczynku, ale przede wszystkim dobre żerowisko. Im więcej owadów występuje w ogrodzie, tym atrakcyjniejszy może być on dla tych nocnych łowców.

Warto więc zachować drzewa i krzewy oraz zadbać o różnorodną roślinność, która przyciąga owady. Dobrym uzupełnieniem ogrodu może być również niewielkie oczko wodne lub inne naturalnie zaaranżowane źródło wody.

Takie rozwiązanie przynosi korzyści nie tylko nietoperzom. Woda jest szczególnie ważna dla dziko żyjących ptaków, zwłaszcza podczas letnich upałów. Jeden odpowiednio zagospodarowany fragment ogrodu może więc stać się miejscem odwiedzanym przez wiele różnych gatunków.

5. Jeśli nietoperze zamieszkały w domu, nie działaj pochopnie

Nietoperze mogą wykorzystywać jako kryjówki również szczeliny w elewacjach, dachach czy innych częściach budynków. Jeśli zauważymy ich obecność, nie należy samodzielnie zatykać otworów ani próbować wypędzać zwierząt.

Wszystkie gatunki nietoperzy występujące w Polsce są objęte ochroną. Zabronione jest m.in. ich płoszenie, niszczenie miejsc rozrodu i schronień czy utrudnianie dostępu do zajmowanych kryjówek.

Szczególną ostrożność należy zachować podczas remontów i termomodernizacji budynków. Jeśli istnieje podejrzenie, że w budynku znajdują się nietoperze, przed rozpoczęciem prac warto skonsultować się ze specjalistą, np. chiropterologiem.

Wieczorne obserwowanie nietoperzy

Obserwowanie nietoperzy może być ciekawym uzupełnieniem birdwatchingu. Nie trzeba wybierać się do rezerwatu – wystarczy spokojny letni wieczór w ogrodzie, parku lub w pobliżu zbiornika wodnego.

Nietoperzy najlepiej wypatrywać krótko po zachodzie słońca. Ich charakterystyczne, szybkie i często gwałtownie zmieniające kierunek loty można dostrzec, gdy rozpoczynają nocne żerowanie.

Podczas obserwacji należy zachować dystans i nie próbować dotykać zwierząt ani zaglądać do ich schronów. Najlepsza obserwacja dzikiej przyrody to taka, podczas której pozostajemy jedynie widzami.

Ogród przyjazny nietoperzom to korzyść dla całej przyrody

Nietoperze pokazują, że dbanie o bioróżnorodność może iść w parze z tworzeniem przyjemnego i funkcjonalnego ogrodu. Zamiast traktować przydomową przestrzeń wyłącznie jako przedłużenie domu, warto spojrzeć na nią jak na niewielki ekosystem.

Kilka drzew i krzewów, bardziej naturalny fragment ogrodu, ograniczenie sztucznego światła, dostęp do wody i bezpieczne schronienie mogą wystarczyć, aby stworzyć miejsce atrakcyjne dla wielu gatunków. A gdy zapadnie zmrok, ogród zaczyna żyć własnym życiem – i właśnie wtedy na niebie mogą pojawić się jego mali, skrzydlaci łowcy komarów.

Źródło: Turdus